L’Adoration de la Terre
Nadezda Pisareva (piano), Georgy Tchaidze (piano)
Genuin Classics 2026, GEN 26968, TT: 66’57”

Album L’Adoration de la Terre w interpretacji duetu fortepianowego Nadezda Pisareva – Georgy Tchaidze to debiut fonograficzny, który od pierwszych minut ujawnia ambicje wykraczające daleko poza standardowy repertuarowy wybór. Mamy tu do czynienia z projektem niezwykle przemyślanym koncepcyjnie, w którym program, interpretacja i idea stylistyczna tworzą spójną, niemal dramaturgicznie skonstruowaną całość. 

Już sam tytuł – zaczerpnięty z części Le Sacre du printemps Igora Strawińskiego – pełni funkcję nie tylko identyfikacyjną, ale i interpretacyjną. „Adoracja ziemi” staje się kluczem do odczytania całego programu, który oscyluje wokół kategorii pierwotności, natury, rytuału i powrotu do źródeł. Program obejmuje trzy dzieła powstałe w krótkim odstępie czasu: Le Sacre du printemps (1910–13), Six Épigraphes antiques Claude’a Debussy’ego (1914–15) oraz Két kép Béli Bartóka (1910, w transkrypcji Zoltána Kocsisa na dwa fortepiany). Takie zestawienie nie jest przypadkowe: mimo wyraźnych różnic stylistycznych utwory te łączy wspólna idea „otwartej przestrzeni”, kontaktu z naturą i muzyki jako ekspresji pierwotnych doświadczeń ludzkich. 

Centralnym punktem programu jest oczywiście Le Sacre du printemps. Wybór tej wersji – opracowanej przez samego Strawińskiego – okazuje się szczególnie trafny: odsłania konstrukcyjną istotę dzieła, jego rytmiczne napięcia i strukturalne kontrasty, pozbawione „osłony” orkiestry. Interpretacja duetu robi tu wyjątkowe wrażenie. Słychać długą pracę nad tym utworem – artyści mierzą się z jego brutalnością i archaiczną energią z niezwykłą precyzją i jednocześnie ogromnym wyczuciem formy. Rytmiczna pulsacja, ostrość akcentów i zdolność do budowania napięcia sprawiają, że nawet w kameralnej obsadzie dzieło zachowuje swój pierwotny, niemal transowy charakter. 

Debussy wprowadza do programu kontrast pozornie zasadniczy, lecz w tym kontekście – niezwykle logiczny. Six Épigraphes antiques stanowią swego rodzaju „odblask” świata Strawińskiego, przefiltrowany przez subtelną estetykę impresjonizmu. W interpretacji Pisarevej i Tchaidzego cykl ten zyskuje lekkość i przejrzystość, a zarazem bogactwo kolorystyczne. Delikatność faktury, wyczucie agogiki oraz subtelne operowanie dynamiką pozwalają wydobyć charakterystyczne dla Debussy’ego napięcie między realnością a wyobrażeniem – między muzyką a jej „wizją”. 

Zamykający album Bartók stanowi swoiste domknięcie narracji. Két kép ukazuje proces powrotu do ziemi i natury w sposób najbardziej bezpośredni. W pierwszej części (Virágzás) artyści budują atmosferę kontemplacyjną, opartą na stopniowym rozwijaniu napięcia i kolorystyki, podczas gdy A falu tánca przynosi energię taneczną o wyraźnie archaicznym rysie. Zestawienie tych dwóch ogniw tworzy pomost między Debussym a Strawińskim: z jednej strony liryzm i wyrafinowanie, z drugiej – surowa, pierwotna energia rytmu. 

Ogromnym atutem płyty jest wyczucie dramaturgii całości. Kolejność utworów nie wynika z chronologii, lecz z doświadczenia scenicznego i intuicji interpretacyjnej artystów. Dzięki temu album posiada wyraźny łuk narracyjny – od eksplozji energii, przez momenty refleksji i kontemplacji, aż po ponowne zakorzenienie w pierwotnym rytmie. 

Duet Pisareva–Tchaidze to zespół o imponującym doświadczeniu, sięgającym ponad dwóch dekad wspólnej pracy artystycznej, zapoczątkowanej jeszcze w Konserwatorium Moskiewskim. Ich biografie indywidualne – obejmujące studia u najwybitniejszych pedagogów (m.in. Siergieja Dorenskiego i Klausa Hellwiga), liczne nagrody konkursowe oraz występy na prestiżowych scenach świata – przekładają się na dojrzałość i pewność interpretacyjną. Tchaidze imponuje kontrolą brzmienia i głębią artykulacji, Pisareva – wrażliwością i subtelnością frazowania; razem tworzą zespół o wyjątkowej jednorodności stylistycznej. 

Ich gra charakteryzuje się równowagą między intelektualnym rozumieniem partytury a spontanicznością wykonania. Wspólne frazowanie, precyzyjna synchronizacja i umiejętność operowania napięciem sprawiają, że muzyka „oddycha” – staje się nie tyle realizacją zapisu, ile żywym procesem. 

L’Adoration de la Terre to debiut, który trudno traktować jako zwykły „pierwszy krok”. Jest to nagranie dojrzałe, przemyślane i artystycznie przekonujące. Łączy w sobie refleksję nad repertuarem początku XX wieku z nowoczesnym podejściem do interpretacji, jednocześnie zachowując pełen respekt dla jego historycznego kontekstu. 

Robert Majewski © 2026 

Płyty można posłuchać w serwisie Apple Music.