Johann David Heinichen: Dresden Vespers
Ensemble Polyharmonique, Wrocław Baroque Orchestra, Jarosław Thiel – direction

Accent 2022, ACC 24381, TT: 67’31”

Płyta miesiąca Ukraina 1 RM - Ukraina 2 RM - Ukraina 2 RM - Ukraina 2 RM - Ukraina 2 RM - Ukraina 2

And who said that only Germans, Belgians or Dutch can be right in the performance of German Baroque music? With this album Jarosław Thiel also proved his indisputable right

I kto powiedział, że w wykonawstwie niemieckiej muzyki barokowej rację mogą mieć tylko Niemcy, Belgowie albo Holendrzy? Tą płytą swoich niepodważalnych racji dowiódł też Jarosław Thiel.

O zasługach wiolonczelisty i szefa Wrocławskiej Orkiestry Barokowej można by pisać godzinami. Dość powiedzieć, że od lat trzyma rękę na pulsie polskiego nurtu muzyki dawnej, wprowadził do rodzimej i europejskiej fonografii pokaźną ilość nieznanej muzyki i wiele interesujących idei wykonawczych. Zapisał się w pamięci melomanów rzeczami naprawdę fantastycznymi. O kilku z nich pisałem nawet na tych łamach.

Najnowsza płyta wrocławian z gościnnym udziałem Ensemble Polyharmonique przynosi premierowe nagrania kompozycji Johanna Davida Heinichena. Stanowiły one oprawę muzyczną świąt obchodzonych na dworze królewsko-polskim i elektorsko-saksońskim Augusta II Mocnego.

Dworskie życie w ówczesnym Dreźnie miało charakter protestancki. Zmieniło się to wraz z małżeństwem księcia elektora z katoliczką Marią Józefą. Należało więc zorganizować nowy porządek i stworzyć muzykę kościelną na wzór wiedeńskiego dworu cesarskiego.

Od tego czasu protestancki dyrygent Johann David Heinichen musiał przeistoczyć się w kompozytora katolickiego. Przykładem są „Nieszpory na uroczystość św. Franciszka Ksawerego”, ulubionego świętego nowej elektorki, która mianowała go patronem Drezna.

Nagranej na tej płycie muzyki nie można więc rozumieć jedynie jako ilustracji życia i twórczości Heinichena. Album pokazuje zarówno znaczenie muzyki dworskiej Drezna w tym okresie, jak i ówczesną sytuację wyznaniową i polityczną w Europie Środkowej. Pokazana tu historia ma kilka źródeł, splecionych w sieć wewnętrznych i zewnętrznych uwarunkowań.

Więcej o tym można przeczytać w obszernym eseju Gerharda Poppe’a, dołączonym do nagrania.

Album Dresden Vespers („Nieszpory drezdeńskie”) przynosi dziewięć utworów skomponowanych na uroczystość wspomnienia św. Franciszka Ksawerego. To dzieła typowe dla okresu i miejsca, w którym powstały. Mocno przesiąknięte stylem niemieckim, nie są pozbawione wpływów włoskich. Ostatecznie Heinichen przebywał przez pewien czas w Wenecji, a i w samym Dreźnie współpracował ze słynnym kompozytorem Antoniem Lottim.

Być może utwory nie prezentują jakiejś oryginalnej myśli kompozytorskiej, ale nie są też pozbawione ekspresji i błyskotliwości.

Poziom życia muzycznego w ówczesnych Niemczech był tak wysoki, że nawet pomniejsi kompozytorzy tworzyli na bardzo wysokim poziomie. Nagranie inteligentnie to podkreśla. Jarosław Thiel trafnie odczytał charakter stylu poszczególnych utworów. Ośmioosobowy Ensemble Polyharmonique bardzo dobrze poradził sobie z nieustanną zmianą partii solowych i chóralnych, a Wrocławska Orkiestra Barokowa urzeka szlachetnością brzmienia i kunsztem wykonawczym.

Dresden Vespers jest albumem, który wypadałoby mieć, a przynajmniej uważnie przesłuchać.

Płytę można kupić tutaj albo tutaj.

Robert Majewski

Tekst pierwotnie ukazał się 2 marca 2022 na łamach Gazety Wyborczej Płock.