Souvenir de Varsovie
Maria Gabryś-Heyke (fortepian)
Chopin University Press 2026, UMFC CD 256, TT: 60’27”
Souvenir de Varsovie Marii Gabryś-Heyke to jedna z tych płyt, których słucha się jeszcze zanim wciśniemy „play” w odtwarzaczu CD. Piszę „płyt”, choć właściwie należałoby powiedzieć: wydawnictw. Muzyka, instrumenty, repertuar i niezwykła oprawa edytorska tworzą tutaj jedną, bardzo starannie (wręcz luksusowo) pomyślaną całość.
Pierwsze spotkanie z albumem rzeczywiście przypomina rozpakowywanie prezentu. Głębokie pudełko zamykane na magnes. Po lewej stronie, na maleńkiej przezroczystej tacce, płyta zdaje się niemal unosić w powietrzu. Wewnątrz znajduje się zaś dwanaście książeczek w różnych wersjach językowych, z programem, obszernym tekstem pianistki oraz słowem prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego. Klasa, dbałość o szczegóły i edytorskie wyrafinowanie są tu najwyższej próby.
I chyba dopiero wtedy naprawdę rozumiem tytuł. To rzeczywiście suwenir z Warszawy, ale daleki od oczywistych pocztówkowych skojarzeń. Muzyczny portret miasta tworzą kompozycje Tekli Bądarzewskiej, Mariana Sokołowskiego, Wandy Landowskiej, Stanisława Moniuszki, Karola Kurpińskiego, Mariana Sawy i Marcina Łukaszewskiego, uzupełnione słynnym Koncertem warszawskim Richarda Addinsella.
Maria Gabryś-Heyke nagrała płytę na dwóch historycznych warszawskich fortepianach: Krall & Seidler z 1838 roku oraz instrumencie Jana Kerntopfa z 1894 roku, zbudowanym specjalnie dla Ignacego Jana Paderewskiego. Dzięki nim ta muzyczna podróż nabiera niemal fizycznego wymiaru. Dźwięk jest ciepły, miękki, intymny, chwilami salonowy. Pianistka nie próbuje przy tym zmuszać dawnych instrumentów do współczesnego brzmienia. Pozwala im mówić ich własnym głosem. Słuchając, naprawdę chciałoby się choć na chwilę przenieść do dawnej Warszawy.
Mój stosunek do tej płyty jest jednak szczególny również z innego powodu. Otrzymałem ją od wydawnictwa tuż przed Narodowym Świętem Niepodległości. Trudno mi wyobrazić sobie lepszy prezent na ten czas. Nie dlatego, że jest to album patriotyczny w prostym, deklaratywnym znaczeniu. Jego polskość nie potrzebuje wielkich słów. Jest obecna w muzyce, historii instrumentów, pamięci miasta i trosce o jego dziedzictwo.
Wiem już, że będę do tej płyty wracał każdego 11 listopada. Stała się dla mnie nie tylko ozdobą płytoteki, ale również częścią domowego muzycznego rytuału.
I jeszcze jedna rekomendacja: trudno o piękniejszy prezent dla melomana, szczególnie zagranicznego przyjaciela. Souvenir de Varsovie jest czymś znacznie więcej niż efektownie wydaną płytą. To Warszawa podarowana komuś w muzyce.
Robert Majewski © 2026
Albumu można posłuchać w serwisie Apple Music.
