From Paris to Lviv. Piano Works of Karol Mikuli
Weronika Chodakowska (piano)
PianoPasja 2025, 1/2025, TT: 57’28”

Album From Paris to Lviv. Piano Works of Karol Mikuli w interpretacji Weroniki Chodakowskiej stanowi naturalną i konsekwentną kontynuację projektu fonograficznego zapoczątkowanego wydawnictwem From Lviv to Paris, które już w 2023 roku zwracało uwagę jako jedna z pierwszych prób monograficznego ujęcia twórczości fortepianowej jednego z najważniejszych uczniów Fryderyka Chopina. Nowa płyta nie tylko rozwija tamtą ideę, lecz nadaje jej pogłębiony wymiar repertuarowy i interpretacyjny, umacniając znaczenie tego przedsięwzięcia na styku działalności artystycznej i muzykologicznej. 

Punktem wyjścia pozostaje tu postać Karola Mikulego (1821–1897), kompozytora, pianisty i pedagoga, który przeszedł do historii jako jeden z głównych depozytariuszy tradycji chopinowskiej, zarówno w wymiarze wykonawczym, jak i edytorskim. Jego działalność – obejmująca m.in. opracowanie zbiorowego wydania dzieł Chopina oraz wieloletnią pracę pedagogiczną we Lwowie – była kluczowa dla utrwalenia i rozpowszechnienia stylu swojego mistrza. Jednocześnie Mikuli pozostawał twórcą o wyraźnie indywidualnym idiomie, kształtowanym przez doświadczenia wielokulturowe oraz kontakt z różnymi ośrodkami europejskiej życia muzycznego. 

Program albumu obejmuje cztery znaczące grupy utworów fortepianowych: Six Valses op. 18Deux Nocturnes op. 19Valse A-dur op. 20 oraz cykl Dix pièces op. 24. Taki dobór materiału pozwala uchwycić szerokie spektrum stylistyczne twórczości Mikulego – od form silnie zakorzenionych w estetyce chopinowskiej po bardziej zróżnicowane i indywidualne miniatury. Szczególnie ważny pozostaje fakt, podkreślony przez samą pianistkę w towarzyszącym wydawnictwu liście, że aż czternaście z tych utworów doczekało się tu swoich pierwszych nagrań fonograficznych. Nadaje to projektowi charakter dokumentacyjny. 

Poszczególne grupy utworów układają się w spójną, choć wewnętrznie zróżnicowaną narrację. Nokturny op. 19 eksponują liryczny rdzeń idiomu Mikulego: pierwszy, utrzymany w tonacji a‑moll, operuje wyciszoną melancholią, drugi – fis‑moll – rozwija bardziej złożoną, momentami mroczną dramaturgię. Walce op. 18 i op. 20 ukazują natomiast jego sposób przetwarzania konwencji salonowych – od miniatur o niemal aforystycznej lapidarności po utwory bardziej rozbudowane, w których ważną rolę odgrywa kontrast charakterów i subtelne różnicowanie faktury. Najciekawszym ogniwem programu pozostaje jednak cykl Dix pièces op. 24, stanowiący swoistą mozaikę form i stylów: obok utworów lirycznych i wirtuozowskich pojawiają się tu stylizacje folklorystyczne, w tym wyraźne inspiracje muzyką rumuńską, które odsyłają do biograficznych doświadczeń kompozytora i jego zakorzenienia w kulturze pogranicza. 

Interpretacja Weroniki Chodakowskiej pozostaje świadomie zakorzeniona w duchu romantycznym, ale zarazem wolna od tendencji do stylistycznej imitacji Chopina. Pianistka buduje swoje odczytania poprzez akcentowanie śpiewności frazy, klarowności faktury i elastyczności agogicznej, co pozwala wydobyć zarówno pokrewieństwo stylistyczne Mikulego z jego mistrzem, jak i elementy indywidualne. W nokturnach szczególnie przekonująco kształtowana jest narracja długiego łuku frazy, przy zachowaniu subtelnej równowagi między linią melodyczną a akompaniamentem. Walce zyskują natomiast wyraźny rys stylizacyjny, pozbawiony banalnej taneczności, a zarazem zachowujący elegancję i lekkość właściwą temu gatunkowi. W cyklu op. 24 pianistka umiejętnie różnicuje charakter poszczególnych miniatur, unikając ich schematyzacji i podkreślając ich wewnętrzną wielość stylistyczną. 

Z perspektywy szerszej działalności artystycznej Chodakowskiej nagranie to wpisuje się w konsekwentnie realizowaną misję przywracania zapomnianych repertuarów. Projekt ten ma wymiar nie tylko wykonawczy, lecz także organizacyjny i koncepcyjny: artystka działa jako niezależna producentka, realizując własne wizje artystyczne i pozyskując środki m.in. w ramach programu „Muzyczny ślad”. Ten model pracy przekłada się na spójność całego przedsięwzięcia – od doboru repertuaru po jego oprawę wizualną – i stanowi wyraźny znak zmieniających się realiów współczesnego życia muzycznego. 

Nie bez znaczenia pozostaje także biograficzny kontekst pianistki: artystka młodego pokolenia, aktywnie obecna na scenach koncertowych w kraju i za granicą, laureatka konkursów i inicjatorka projektów popularyzujących muzykę klasyczną, od początku swojej drogi artystycznej wykazuje wyraźne zainteresowanie repertuarem pozostającym poza głównym kanonem. Sukces debiutanckiego albumu oraz jego recepcja krytyczna stworzyły solidne fundamenty pod kontynuację projektu, której efektem jest omawiane wydawnictwo. 

From Paris to Lviv nie jest nagraniem sensacyjnym w swoim wymiarze interpretacyjnym; jego znaczenie polega raczej na konsekwencji i rzetelności w realizacji jasno określonego celu. Płyta przyczynia się do stopniowej rewizji miejsca Karola Mikulego w historii muzyki, ukazując jego twórczość jako zjawisko o własnej wartości artystycznej, a nie jedynie jako epigonipski cień Chopina. Jednocześnie wpisuje się w szerszy nurt współczesnej fonografii, w której coraz większą rolę odgrywają projekty rekonstruujące zapomniane repertuary i poszerzające granice kanonu. 

Robert Majewski © 2026 

Płytę można kupić tutaj. Można też posłuchać w serwisie Apple Music.