Alexander Maria Wagner: Käfer töten
Graham Valentine – voice, Ensemble, Cristian Spărtau – conductor
TYXart 2024, TXA 23175, TT: 58’00”

Obawiam się, że z powodu bariery językowej nagranie może nie zyskać w Polsce szczególnej popularności, ale tym którzy poświęca jej trochę czasu, odwzajemni się z nawiązką. 

Album jest niezwykle ciekawy z co najmniej dwóch powodów. Pierwszy, to przekaz płynący z libretta tej opowieści muzycznej, drugi to arcyciekawa muzyka młodego, ale dojrzałego już kompozytora niemieckiego Aleksandra Marii Wagnera. 

Opowieść wciąga nas w świat szaleństwa i czarnego humoru. Prawdziwa sztuka zawsze musi być w jakiś sposób wywrotowa, a konformizm przynosi wiele złego. Wagner i opowiadający historię szkocki aktor Graham Valentin oraz kapitalni kameraliści pokazali to doprawdy imponująco. 

Kompozycja Wagnera to w zasadzie cykl swoiście pojętych piosenek, opartych na dziwacznym tekście, który Graham Valentine śpiewa, mówi lub używa onomatopei. Celem twórcy i wykonawców jest wciągnięcie słuchacza w strumień świadomości pełen szaleństwa. 

Dla Aleksandra Marii Wagnera istotą pomysłu jest próba przełamania tabu: dziecięcą chęć zabijania, okrucieństwo w jego pierwotnej formie. Z tego miejsca wyrusza w drogę przez labirynty nieświadomości, które mogą przypominać mroczne światy rodem z Franza Kafki. W sumie mamy dziewięć przystanków w podróży w nieznane, a każdy krok prowadzi w psychologiczne głębiny istnienia. Valentine znakomicie wyczuł intencje Wagnera, który bez zbędnego krygowania się czerpie pełnymi garściami ze kompozytorskiego stylu Arnolda Schönberga. 

Valentine wykorzystuje głos na wszelkie możliwe sposoby: śpiewa gardłowo, histerycznie falsetuje – krótko mówiąc eksploruje wszystkie możliwe światy istniejące pomiędzy mową i śpiewem. Oprócz wyjątkowego wykorzystania głosu, niesamowicie brzmi akompaniament piątki kameralistów: brutalne uderzenia fortissimo fortepianu zalewają dźwiękowy krajobraz, a na którego szczycie słychać przenikliwe flety piccolo. 

Wagner z ironią i swoistym „sadyzmem” wciąga słuchacza w najciemniejsze zakątki wyobraźni. Trzeba przyznać, że Käfer töten rzuca ogromne wyzwanie dla uszu i mózgu. Potrzeba sporo determinacji, aby zanurzyć się w ten świat. Ale ci, którzy to zrobią i przetrwają, zostaną nagrodzeni. Jedną z nagród jest świadomość, że wciąż rodzą się tacy utalentowani kompozytorzy jak Alexander Maria Wagner. 

Robert Majewski © 2024

Albumu można posłuchać w serwisie Apple Music.