Ubi caritas. Italian Laude in Early Renaissance
Le Miroir de Musique, Baptiste Romain (direction)
Ricercar, Outhere Music 2026, RIC486, TT: 71’36”

Zespół Le Miroir de Musique należy dziś do absolutnej czołówki wykonawców muzyki dawnej. Album Ubi Caritas. Italian Laude in the Early Renaissance potwierdza to. Ich najnowszy projekt, poświęcony włoskim laudom wczesnego renesansu (ok. 1420–1520), odsłania niezwykłe bogactwo repertuaru często pomijanego mimo jego głębokiej siły wyrazu, a jednocześnie prezentuje to, co w brzmieniu tego zespołu najcenniejsze: szlachetność barwy, subtelność artykulacji i organiczne porozumienie pomiędzy śpiewakami a instrumentalistami. 

Program oparty jest na źródłach z szerokiego wachlarza rękopisów i druków – od wczesnych, jeszcze „szkicowych” zapisów z Marciana IX.145 (1420–1450), przez bogatsze brzmieniowo laudy z Codex Grey, aż po arcydzieła kultury muzycznej przełomu XV i XVI wieku wydane przez Ottaviana Petrucciego. Dzięki temu otrzymujemy panoramę gatunku, który rozwijał się równolegle do Franco-Flamandów, ale wykształcił własną ekspresję: bardziej homorytmiczną, bardziej retoryczną, bardziej skupioną na słowie i jego emocjonalnym oddziaływaniu. 

W interpretacji Le Miroir de Musique słychać głębokie zrozumienie tej specyfiki. Partie wokalne – prowadzone przez Grace Newcombe, Dorotheę Jakob, Sabine Lutzenberger, Tessę Roos i zespół męski – zachwycają czystością intonacji i miękkością emisji. Muzycy ukazują laudy nie jako materiał surowy czy „ludowy”, ale jako repertuar o wyrafinowanej prostocie: każde słowo wybrzmiewa naturalnie, ale z dbałością o frazę, a kontrast między medytacją a żarliwością modlitwy jest uchwycony z ogromnym wyczuciem. 

Instrumentaliści tworzą kunsztowną, ale nigdy przytłaczającą tkankę dźwiękową. Harfy gotyckie, lira da braccio, violi, vielle, dulcian i instrumenty dęte oferują pastelową paletę barw, stając się subtelnym komentarzem do śpiewu. Na szczególne uznanie zasługuje tu Baptiste Romain, kierownik artystyczny zespołu. Jego wizja spaja cały program, a improwizowane akompaniamenty (zwłaszcza w laudzie Convertime o Signore) ożywiają repertuar w sposób historycznie świadomy i jednocześnie emocjonalnie przekonujący. 

Wyróżnia się także obecność Marca Lewona, jednego z najwybitniejszych europejskich lutnistów. Jego gra jest esencją stylu zespołu: płynna, klarowna, elegancka. W solowym Patientia ognun me dice Joanambrosia Dalzy Lewon prezentuje mistrzostwo w budowaniu narracji poprzez subtelne rubato, wysmakowaną ornamentykę i absolutną kontrolę nad brzmieniem. W zespołowych numerach jego lutnia dyskretnie prowadzi dialog z wokalistami, spinając całość delikatną, lecz wyraźną linią harmoniczną. 

Program albumu imponuje przemyślaną dramaturgią. Od głębokiej, niemal liturgicznej kontemplacji Cum autem venissem, przez radosne i świeckie w wyrazie kontrafaktury takie jak Con gran fervor, Gesù, ti vo cercando czy Nessun piacere ho sanza te, Gesù, aż po monumentalne O Mater Dei Josquina – powstaje opowieść o duchowości Italii, w której przenikają się sacrum i humanistyczna wrażliwość. Album oddaje puls muzyki, która była zarazem modlitwą, elementem wspólnoty, i wyrazem inteligenckiego renesansowego smaku. 

Ubi Caritas to nagranie dopracowane, błyszczące kulturą wykonawczą, ale także niezwykle ludzkie. Le Miroir de Musique przypomina, że lauda nie jest gatunkiem muzealnym – tętni emocją, nadzieją, żarem, zachwytem nad światem i Bogiem. Ten album jest jednym z najpiękniejszych przykładów, jak różnorodny i poruszający może być repertuar włoskiej dewocji XV i XVI wieku. 

To muzyka, która nie tylko odtwarza przeszłość, lecz naprawdę ją ożywia. 

Robert Majewski © 2026 

Albumu można posłuchać w serwisie Apple Music lub kupić tutaj.