Ernest Chausson: Concert for Violin, Piano & String Quartet in D Major, Op. 21 & Poème, Op. 25 (Version for Violin, Piano & String Quartet)
Jakub Jakowicz (violin), Paavali Jumppanen (piano), Lutosławski String Quartet
NFM, CD Accord 2025, NFM 96 | ACD 347, TT: 56’51”

Nowy album Jakuba Jakowicza, Paavalego Jumppanena i Lutosławski String Quartet ukazuje rzadko dziś spotykaną konfigurację brzmieniową: koncertujące skrzypce i fortepian osadzone w smyczkowym ripieno, które w twórczości Ernesta Chaussona zyskuje rangę pełnoprawnego idiomu. Program – Koncert D‑dur op. 21 i Poème op. 25 w wersji kameralnej – tworzy naturalny łuk dramaturgiczny: od bardziej klasycznego porządku czterech części po swobodną narrację poematu. 

W Koncer­cie op. 21 Chausson wzmacnia dramatyzm wejścia – potężne oktawy fortepianu otwierają przestrzeń, w której skrzypce podejmują temat, prowadząc linię na tle stopniowo zagęszczającej się faktury. Kompozytor nie tyle przetwarza materiał, ile subtelnie go wzbogaca, dodając ornamenty i delikatne chromatyczne cieniowania. Jakowicz i Jumppanen trafnie wydobywają tę estetykę: skrzypce niosą szeroką kantylenę, a fortepian – klarowny, precyzyjny rytmicznie – pozostaje partnerem. Kwartet elastycznie reaguje na rubata i dba o przejrzystość pionów. Zdarza się jednak, że w kulminacjach wolumen fortepianu lekko przykrywa partię skrzypiec; dotyczy to głównie realizacji dźwięku i nie zaburza odbioru całości. 

W Sicilienne kwartet tworzy miękko kołyszący puls, nad którym skrzypce i fortepian unoszą się w niemal kantylenowej obecności (z dbałością o jednolitość barwy). W Grave Jakowicz buduje długie frazy o rapsodycznym oddechu, a Jumppanen modeluje niskie rejestry tak, by zachować przejrzystość narracji. Altówka i wiolonczela podkreślają ciemniejsze odcienie brzmienia, które kulminują w naturalnie wydłużonej agogice. Finał Très animé daje przestrzeń wirtuozerii, ale wykonawcy unikają efektowności dla niej samej – motoryka jest żywa, lecz organiczna. 

W Poème op. 25 Chausson porzuca wyraźny schemat formalny na rzecz narracji zbudowanej na kontrastach i stopniowo narastającym napięciu. Wersja z kwartetem odsłania precyzyjne zależności między planami fakturalnymi i pozwala subtelniej niż orkiestra kształtować półcienie. Aluzja do „Pieśni triumfującej miłości” Turgieniewa – choć przez kompozytora ostatecznie usunięta z tytułu – pozostaje czytelnym tropem interpretacyjnym. Jakowicz prowadzi główny temat z ekonomią środków, a jego techniczne kulminacje nie naruszają spójności frazy. Jumppanen scala formę miękkim frazowaniem i czujną kontrolą harmonii, a kwartet nadaje całości lekko przezroczyste tło. Balans między instrumentami jest tu wyraźnie bardziej wyrównany niż w Koncercie – ostatni akord domyka opowieść z prostotą, nie popadając w nadmierną emfazę. 

Siłą albumu jest dojrzałość muzyków. Jakowicz łączy precyzję intonacyjną z naturalną kulturą brzmienia i wyczuciem frazy, Jumppanen wnosi szeroką paletę barw i konstrukcyjną dyscyplinę, a Lutosławski Quartet – jako doświadczony zespół kameralny – spaja całość subtelną artykulacją i wzorową intonacją. Rejestracja z Sali Głównej NFM (2019 i 2021) zachowuje czytelność planów i naturalny pogłos, a wysoka rozdzielczość nagrania ułatwia śledzenie detali artykulacyjnych. 

Album oferuje interpretację przemyślaną, spójną i świadomie budowaną – nie „szytą na miarę”, lecz dopasowaną do idiomu Chaussona: estetycznie wyważoną, wolną od przesady, ukazującą logikę narracji w obu utworach. Koncert zyskuje tu klasyczną przejrzystość, a Poème – płynność i miękkość długiego oddechu. To nagranie, które warto polecić zarówno miłośnikom kameralistyki, jak i słuchaczom szukającym pogłębionego, nowoczesnego odczytania twórczości Chaussona. 

Robert Majewski © 2026 

Płyty można posłuchać w serwisie Apple Music.